Panamese koffieavonturen

De koffiesalsa uit Boquete in Panama
Juni 2008

Hallo allemaal, hier een verslag over de koffie-oogst-tijd van het Panamese koffiefront. Het heeft even geduurd, want het is in de maanden december en januari heel erg druk hier. We kwamen naar Panama, Boquete, om een rustiger leven te leiden, maar dat loopt wat anders. Ik denk dat we het drukker hebben dan in Holland, maar we vinden nog steeds dat ons leven toch wat minder stressvol is, dus dat is goed.


Hans bekijkt hier de geoogste koffie die licht te drogen.

Het werk wat we doen vinden we heel leuk, het is fijn om je eigen hotel/tour/koffiebedrijf te hebben. Naast ons tourbedrijfje hebben we nu 3 cottages in ons bos staan en dat loopt eigenlijk best lekker. Het trekt veel koffieliefhebbers en natuurliefhebbers aan. Natuurlijk drinken ze elke dag de koffie van onze eigen plantage, deze koffie branden we tegenwoordig elke dag zelf voor onze bezoekers. Voor het zetten van onze koffie staat er in elke cottage een ‘french press’. Dus onze gasten krijgen na aankomst meteen een spoedcursus ‘Hoe maak ik koffie in een french press’.

Dit jaar hebben we een gekke koffiepluktijd gehad. Onze schaduwbomen groeien zo hard dat we zo veel schaduw hebben dat onze koffiebessen heel erg langzaam groeien. Ik heb bijna alle koffie dit jaar zelf geplukt samen met de hulp van Walter, een man die bij ons op de farm werkt. We hebben tot nu toe vanaf eind november elke boom wel 10 maal bezocht om alleen de rijpe rode bessen te plukken, geloof me dat is een heel karwei! Maar ik ben zeer gemotiveerd, want we drinken het zelf en het is heerlijke koffie! De bessen rijpen super langzaam, dat betekent dat de smaakjes in de koffie meer de tijd krijgen om te ontwikkelen.


Terry doet de ‘koffiesalsa’ en laat de vellen van de bes drijven.

Soms hadden we maar even tijd om te plukken en was de oogst niet voldoende om deze naar de Kotowa-fabriek te brengen om te verwerken. Daarom heb ik een systeem bedacht om de koffie in 5 minuten te pellen. Ik gooi de bessen in een bak, ga met mijn (schone) laarzen er in en doe de ‘koffiesalsa’: ik draai met mijn voeten rond en daardoor floepen al de gladde koffiebonen uit hun schil. Daarna gaat  een waterslang er in waardoor de vellen gaan drijven en over de rand van de bak wegstromen. En dan 24 uur laten staan zodat de fruitlaag om de boon wordt gefermenteerd, daardoor wordt de fruitlaag in water oplosbaar. Vervolgens wordt er gewassen ...dat is het meeste werk, dan de zon in om te drogen en daarna gaat de koffie in zakken de kledingkast in voor 5 maanden om te laten rijpen. In de kledingkast heb ik een luchtontvochtiger, dat houdt de koffie vochtvrij. We kunnen natuurlijk amper bewegen om onze kleren te pakken, maar het is voor een goed koffiedoel.

We hebben allerlei handige dingen bedacht om een lekker bakje koffie te krijgen. Ook over het eind van ons proces - het pellen en het branden van onze koffie - volgt in een vervolgstukje meer. We gaan eerst nog een keer onze bomen bezoeken en dan is de koffie er af. Dan zullen we dit jaar weer genoeg koffie hebben om mee te nemen naar familie en vrienden en om te serveren aan onze gasten en niet te vergeten...om zelf te drinken.

Tot de volgende keer!

Hans en Terry uit zonnig Boquete, Panama
Coffee adventures/Tinamou Cottage

www.coffeeadventures.net
http://coffeeadventures.net/tinamou.html

............................................................................................

Micro klimaten in Boquete, Panama...winter..zomer????

April 2007

Het is alweer April. Ook hier gaan de merels zingen en nestelen de vogels. Een soort van lente in Panama, maar ze noemen het zomer. Het ligt er een beetje aan waar je bent in Boquete. Onze koffie bomen zijn nu aan het bloeien, terwijl op de Kotowa farm, hier 2 Km vandaan de bloesem staat te springen om open te gaan.Terwijl weer 2 km verderop er nog heftig koffie geplukt wordt en nog eens 3 km verderop beginnen ze nu met plukken van koffie. Het is reuze interessant hier in Boquete, je kan je eigen weer uitpikken.

Gisteren zat ik in het zonnetje op het terras van ons huis en om 9 uur ging ik richting de Kotowa koffie plantage om een koffie tour te doen voor een  groepje Amerikanen en dus ...in deze tijd van het jaar...mijn Hollandse warme winterjas aan. Koud, wind, regen hadden we en we keken richting onze plantage, daar zagen we een strak blauwe lucht ....
Mensen praten nu over de droge tijd in Panama...maar het ligt er helemaal aan waar je heen gaat.
Ik sta elke avond mijn planten te redden van uitdroging en dat terwijl het 10 minuten verderop regent. En wanneer we boodschappen gaan doen in David (zee niveau, Boquete ligt op 1200 tot 1500 meter), hier 35km vandaan, is het nu de warmste maand met temperaturen van 35 tot 40 graden.

Nog even een gek iets.... we hebben nu tot half April "verano" ..zomer, dat betekent warme dagen in Boquete (ong.25 graden) en vrij koele avonden.
Vanaf half April tot half December hebben we op onze koffieplantage meer regen en praat men van "invierno" winter. Dat betekent rond de 20 graden en zwoele avonden!!! Terwijl op de Kotowa koffie plantage het vaak dan weer wat droger is met af en toe een buitje.

De koffie bomen gedragen zich ook heel anders op onze farm dan op bv. de Kotowa koffie plantage. Bij ons zijn ze nu half kaal, de bladeren zijn gevallen en komen weer terug als het gaat regenen...dus ze zijn in een "winterslaap" in de zomer!!!
En op de Kotowa koffieplantage blijven ze het hele jaar mooi groen....
En hier volgen de weersverwachtingen van Boquete..... wel...... uhhh...tssssjaaaa.......alleen Toeristen en Gekken voorspellen het weer in Boquete.
Gek genoeg is dit weer beeld goed voor de koffie, het geeft koffie met totaal verschillende karakters en daar genieten we elke dag weer van.... net als het weer .

Groetjes Terry van Niekerk uit warm Boquete
www.coffeeadventures.net

............................................................................................

Boquete, Panama September 2006

Het is rustig in koffieland, in die zin dat er nog niet geplukt
wordt...maar er wordt wel volop achter de schermen gewerkt. Vele koffiebonen zijn nu zo ver dat ze zijn uitgerijpt en op smaak zijn, zodat het tijd wordt om ze te verschepen naar bijv. Holland.

Bij de Kotowa Estate koffie rijpen ze de ongebrande koffiebonen 5 maanden lang (na het plukken) in opslagruimtes (Bodega). Gedurende die rijpingstijd vindt er een soort chemisch proces plaats in de boontjes, dat de lekkere smaakjes zoals o.a. chocolade in het geval van de Kotowa koffie, nog beter tot hun recht laat komen.

De eigenaar, Ricardo Koyner, test de koffie vele malen  gedurende dat proces om te kijken hoe de kwaliteit van die boontjes vooruitgaat. Dus ondanks dat we niet plukken, wordt er heel veel gedaan in de koffiefabriek en -proeverij.

Over een kleine week gaan de hoge kwaliteit bonen door de laatste etappe van het proces. De groene boontjes worden gepeld (een perkament huidje, de zogenaamde pergaminohuid, wordt er machinaal vanaf geschild) en daarna zit er nog een zilveren vliesje omheen.
De bonen worden door machines gescheiden op grootte en op gewicht en daarna door 20 Indiaanse dames bekeken en gescheiden op kleur.
Alle boontjes trekken aan hen voorbij via een lopende band en de paar overgebleven lelijke bonen (te herkennen aan witte en zwarte kleuren - schimmel en overfermentatie) en gebroken bonen worden er met de hand uit gehaald.

Een heel werk..maar aan het eind van de lopende band praat je over een bijzondere  "specialty grade coffee", Kotowa Special Reserve. Officieel mogen in 450 gram ongeroosterde specialty grade koffiebonen maar 5 slechte boontjes zitten, maar in deze koffie zit dan geen enkel lelijk boontje meer!
De specialty grade super koffiebonen worden verkocht aan mensen, zoals Barend Boot van The Golden Coffee Box.
Die maakt er dan weer een super gebrand boontje van en zo
komt dat dan weer in de huiskamer van de Hollandse koffieliefhebber.

De Panama koffie is dit jaar weer populairder geworden, dit alles omdat we in Panama nu al drie jaar de "beste" koffie van de wereld hebben.
De winnende koffie komt van een koffiefarm gelegen in een kleine vallei, vlakbij onze koffie farm. De Arabica koffie van die farm (Hacienda Esmeralda) heet Geisha koffie, en komt van de koffieboom genaamd Geisha.
Omdat er maar zo weinig van is en het om de winnaar gaat wil iedereen deze koffie hebben, en dat is goed voor de portemonnee van de koffieboer. Die koffieboer danst op de tafel en zo ook degene die hem heeft kunnen kopen. Maar zoals met alles....het blijft natuurlijk een persoonlijke smaak.

Heel veel boeren zijn nu opeens in de ban van Geisha en iedereen praat erover. Er zijn zelfs boeren die hun farm willen omplanten naar Geisha. Toch moeten ze daar voorzichtig mee zijn in mijn ogen, want heeeel veel mensen vinden toch de koffie die afkomt van andere farms met andere variëteiten koffiebomen met hun andere lekkere karakteristieken ook erg lekker. De eigenaar van de Geisha farm heeft daarnaast ook gezegd dat hij nog steeds niet helemaal heeft kunnen verklaren waarom die koffie van die farm in dat kleine valleitje zo anders is dan andere Geisha koffie van andere farms.
Laten we hopen dat we straks niet alleen maar over Geisha koffie praten in plaats van over Panama koffie!
Want dan wordt het wel heel saai.

Ondertussen zijn wij op onze farm bezig met de bouw van enkele vakantiehuisjes ( zie hierboven ) voor reizigers, die naar verwachting in november gereed zijn. Voor informatie over onze verschillende tours kun je kijken op onze website.
Wij organiseren onder andere geregeld uitgebreide koffietours in Boquete!

Groetjes uit koffieparadijs Boquete, Panama
Terry en Hans van Niekerk
www.coffeeadventures.net

............................................................................................

Vieze koffie...

Maart 2006 - Ja, u leest het goed , de titel is angstaanjagend...’Vieze Koffie’.
Hans en ik hebben een probleem, onze koffie is op!
We hebben nu een paar weken andere koffie gekocht, maar we zijn zulke koffie snobs geworden dat we onze eigen "wilde koffie" missen. Natuurlijk Kotowa koffie en de koffie's van Ruiz (Berlina en Panamaria) zijn heerlijk , maar er gaat voor ons niks boven koffie van onze eigen bomen.

Het koffieverwerkingsproces is heel belangrijk voor de ontwikkeling van de smaak in de koffie. Wanneer je maar iets fout doet heb je al snel een minder goede of zelfs een vieze koffie.

Om een hoge kwaliteit te krijgen, moet je in het proces heel vaak scheiden op kwaliteit en zorgen dat je koffie uiteindelijk goed opgeslagen wordt. Wil je hoge kwaliteit koffie dan moet deze ongebrand 3 tot 5 maanden opgeslagen worden voor rijping. Daarna kan de koffie pas verscheept worden naar Holland. Dat rijpingsproces is te vergelijken met het rijpen van goede wijn. Tijdens dat proces worden er elke maand monsters genomen en er wordt in die tijd heftig geproefd (cupping heet dat). Kijken of die kwaliteit inderdaad verbetert. Als je het verkeerd hebt verwerkt, niet goed opgeslagen, niet goed gedroogd dan kan dat desastreus zijn voor de kwaliteit van de koffie. Zelfs zo erg dat koffieboeren/verwerkers het moeten doordraaien.

Wat wij vaak zien is dat de cupping met collega's plaatsvindt op de Kotowa koffieplantage. Ricardo , de eigenaar en een stuk of vier koffiejongens zitten heftig te slurpen en feedback aan elkaar te geven. Ze cuppen niet alleen Kotowa koffie, maar ook verschillende andere koffie's. Ze discussiëren over de kwaliteit, maar praten ook over hoe ze de koffie's nog lekkerder kunnen maken.

Nu over ons....deze week konden we het niet meer houden, we hadden een zakje met een heel klein beetje koffie, geplukt begin November. We laten onze koffie altijd 5 maanden rijpen, maar we wilden zo graag haar zo graag drinken . We hebben een kleine koffiebrander en dus gingen we ervoor...de geur gaf ons bijna tranen in de ogen, zo lekker! 3 Maanden rijpingstijd , we waren benieuwd. Het was heerlijk!!

Maar ja koffiejunkies als we zijn....we wilden meer. Dat zakje was zo opgedronken en dus eigenwijs als we zijn...er was nog een zakje , dit keer geplukt eind December. Maar dit was ook een heel klein beetje, tussendoor geplukt. We wisten dat dit niet zo'n goede koffie zou zijn, want we hadden het in een plastic zak opgeslagen en niet goed genoeg gedroogd.
Het proces was niet helemaal zoals het hoorde, gewoon thuis en we hadden er niet veel energie in gestopt en de bonen hadden geen lange rijping gehad. Maar goed, wij de koffie toch gebrand en het rook zalig! Deze gebrande boontjes zagen er heel mooi uit , we waren er echt trots op. Die avond in onze espresso machine, een hele mooie crema erop, het water liep ons in de mond....maar we kregen na het ruiken van de espresso al een domper, hij rook niet lekker, hij rook vies!
WHHHAAAAA! hij smaakte vies .....VIEZE KOFFIE!!!

We hadden na een uur nog een nasmaak die niet bepaald prettig was, dus we hebben deze lading koffie, goddank maar een paar pond, weggegooid. Zo zie je wat een verkeerd proces kan doen met je koffie. Onze grote lading koffie, die nu staat te rijpen in ons huis, is verwerkt in de fabriek op de Kotowa farm. Het meeste is geplukt in December en Januari. We hebben toch maar even een monster gebrand, want stel je voor! Maar die is nu na 2/3 maanden rijpen best lekker. Nog even geduld en dan kunnen we die koffie gaan drinken, dus tot die tijd Kotowa koffie of Ruiz koffie drinken...geen straf hoor!

Groetjes van Terry

............................................................................................

Wilde Koffie!

November 2005 - Hier is Terry weer eens uit Panama.
Het is begin November en de eerste bonen liggen alweer te drogen. Wel al erg lang, want er is nog niet veel zon. Als er maar een beetje zon is dan loop ik weer te slepen met ze en leg ik ze even lekker in de zon.

Het weer begint nu te veranderen en ik schat in dat we volgende week meer droge dagen mogen verwachten. Morgen gaan we koffiebessen plukken, de eerste grote pluk. Het groeit bij ons op de farm nogal langzaam, want we hebben veel grote schaduw- bomen tussen onze koffiebomen en dat geeft eigenlijk teveel schaduw. We zouden ook veel meer productie kunnen hebben , als we wat bomen zouden kappen, maar we zijn nou eenmaal gehecht aan die bomen. Dan hebben we maar wat minder koffiebessen.

De koffie van ons is best heel rijk van smaak omdat ze juist zo langzaam groeien. Met name de kleine smaakjes in de koffie krijgen meer de tijd om zich te ontwikkelen. We geven zelfs de koffiebomen geen mest, het bosklimaat in de grond moet voor de bemesting zorgen. Als er schimmel in een boom zit (een van de grote bedreigingen), dan zagen we hem af en na 2 jaar is ie weer aan het produceren en is ie veel sterker en mooier.
We willen niet met chemicaliën en zo aan de slag, de vogels moeten zorgen voor de bestrijding van de insecten. We noemen het daarom 'wilde koffie' (we dachten dat is wel een mooie beschrijving voor onze koffie).

We hebben nu genoeg koffie om wat te kunnen verkopen.
De eigenaar, Ricardo van de Kotowa koffiefarm in Boquete, waar wij de koffietours doen, heeft aangeboden dat we onze koffie ook wel kunnen verkopen in zijn winkeltje op de farm.
We hebben de koffie verpakt in mooie rode zakjes met een leuk etiketje erop...zie foto. We zijn helemaal trots. We hebben het in de winkel staan in natuurlijk een "Golden Coffee Box " doosje , dat we vorig jaar van Barend kregen, dus we maken ook nog reclame voor hem daardoor. Dubbel op!

Tijdens de koffietour vertellen we ook over onze koffie en sommige gasten zijn zo nieuwsgierig dat ze hem beslist willen proeven. De verkoop van onze koffie gaat best goed, men zegt (de koffiekenners) dat ze naar zoethout, citrus en melkchocolade smaakt. Het slechte nieuws is... dat u onze koffie niet kunt kopen bij de Golden Coffee Box! De productie is gewoon te klein. Maar we kunnen van harte alle Panama koffies die u daar vindt aanraden! Geniet ervan, Panama koffie is heel bijzonder.

Veel groetjes van Terry van Niekerk uit Boquete, Panama

............................................................................................

Koffietour leidt soms tot koffieboer!

Juli 2005 - Hallo hier Panama. Alweer Juli, en dat betekent ‘s morgens prachtig weer en ‘s middags af en toe een bui. Alles groeit als kool(nou ja, als koffie. Er komen nu veel toeristen deze kant op. Dat betekent veel koffietours en het creëren van veel "koffie snobs".

Het kan heel 'gevaarlijk' zijn om een koffietour te doen. We hadden vorig jaar een man uit Amerika die aan de tour deelnam. Hij was daarna zó enthousiast dat hij tegen ons zei: “Ik wil ook koffie boer worden!!! Ik wil hoge kwaliteit koffie maken!” Wij een beetje sussen, want we maken dit wel eens meer mee. Als mensen dan eenmaal weer rustig zijn, dan gaat deze vorm van koffiekoorts wel weer voorbij. Maar niet bij deze man! Hij zei tegen zijn vrouw: “We gaan in de koffie!!!” “Wat moet ik doen om hoge kwaliteit koffie te gaan verbouwen? ”, vroeg hij. Wat kan ik het beste doen?

Wij raadden hem aan om wat lessen te gaan volgen op een landbouwschool in Amerika. Er bestaan opleidingen speciaal gericht op koffie. Deze man stuurde ons na 2 weken een e-mail. Hij had zich ingeschreven voor een opleiding gericht op koffie verbouwen. Hij vertelde dat hij binnen een paar maanden wilde terugkomen in Boquete om zich te oriënteren op wat er zoal te koop is aan goede koffie farms, waar koffiebessen geplukt kunnen worden waarvan je hoge kwaliteit koffie kunt maken (speciality grade coffee).

We hebben research gedaan voor hem en toen hij uiteindelijk na een maand of zeven terugkwam in Boquete, lieten we hem wat farms zien en is hij gaan praten met de eigenaren die deze farms te koop hadden staan. Hij heeft een goede farm gekocht in een heel goed koffiegebied hier in Boquete en is nu officieel Cafetalero (koffieboer). Dat kan er dus gebeuren als je gewoon op vakantie in Boquete komt en een koffietour doet: sommige mensen worden koffiesnobs en sommige mensen worden Cafetalero!!!!

Vele groetjes van Hans en Terry uit Boquete

............................................................................................

Boquete in het zonnetje

Maart 2005 - Het zonnetje schijnt nu dagelijks in Boquete. Op onze koffiefarm zijn we al weer een tijdje klaar met het plukken van de koffie. De koffie staat te rijpen in zakken in onze kleding kamer! In deze kamer staat namelijk een luchtontvochtiger. Het is de beste plek in huis om de koffie op constante kwaliteit te houden.

De eerst pluk koffiebonen (van oktober) zijn nu uitgerijpt. We zijn deze koffie op het moment in kleine hoeveelheden aan het branden. We hebben zelf een koffiebrandertje gemaakt van een oventje dat we hebben omgebouwd. We hebben een soort drum gemaakt van fijn gaas en daarin doen we onze groene boontjes. We klemmen het tussen het kippenspit en laten het ronddraaien.
Na ongeveer 20 minuten hebben we vers gebrande koffie.

Een vriend van ons uit Amerika neemt aan het eind van deze maand een echt koffiebrandertje voor ons mee, zodat we het wat meer professioneel kunnen aanpakken.
Niks is zo leuk en lekker als meteen daarna een lekker vers kopje koffie te zetten in onze supersonische espressomachine. Hoe verser de koffie , hoe meer we van die lekkere crema op de koffie krijgen.

Ik had van een gedeelte van onze koffiefarm wat van de nieuwe variëteiten arabica koffiebomen apart gehouden. Deze koffie was zo verrassend lekker, ze smaakte naar melkchocolade!
Hans en ik hebben nu het plan om van deze variëteit koffiebomen nog meer aan te planten, zodat we over 4 jaar meer heerlijke ‘melkchocolade’ koffie kunnen drinken.

Op de Kotowa koffiefarm, waarnaar wij koffietours verzorgen, zijn ze nog steeds aan het plukken. Deze farm ligt hoger , dus is het daar iets kouder en daarmee de pluktijd langer.
Op de Kotowa farm wordt alle koffie met de hand geplukt door de Ngobe indianen. (net zichtbaar op de foto hiernaast).

Leuk idee, dat u een gedeelte van deze Kotowa koffie straks weer vindt in The Golden Coffee Box in Baarn en wellicht in uw eigen kopje koffie thuis!

Warme koffiegroeten van Terry van Niekerk
Coffee adventures, Boquete, Panama

...meer koffie-avonturen in het archief

Zelf op koffie-avontuur in Panama?

In het uiterste westen van Panama vlakbij de grens met Costa Rica, in het berggebied rond Boquete organiseren Nederlanders Hans en Terry koffietours en koffieavonturen voor groepen en individuele reizigers. Tijdens de reis maakt u kennis met alle facetten van de koffieverwerking, van de groei en bloei van de plantage, de pluk van de boon, het fermenteren van de koffiebes, het drogen van de pitten en het roosteren! U brengt een bezoek aan de Kotowa plantage, één van de verbouwers van onze prachtige Panama koffie's.

Interesse in zo'n spannend koffie-avontuur? Neem contact op met The Golden Coffee Box voor meer informatie over deze reizen. Tel: 035 541 71 78 of stuur een e-mail naar Hans en Terry in Panama: habbusdekwie@cwpanama.net
Kijk ook op hun website: www.coffeeadventures.net
...meer koffie-avonturen in het archief

Terry trots met haar eigen wilde koffie

Ngobe indianen plukken koffiebessen

Terry samen met Victor
die de koffie roostert

Terry droogt koffiebonen
op het terras in de Panamese zon